Aktualności

Biuletyn PTE Nr 2 (113) 2026 - Użyteczność zapomnianych lektur. Trofa

Szanowni Państwo,

tytuł niniejszego wydania „Biuletynu” dotyczy pojęcia trofy – rekomendowanego przez prof. Zbigniewa Żabińskiego (1914–1990) wskaźnika przeliczeń historycznych wartości pieniężnych na współczesne. Charakteryzuje go uniwersalność, wynikająca przede wszystkim z faktu, że w koncepcji tej uwzględniana jest ilość pokarmu zaspokajająca przeciętne dzienne zapotrzebowanie energetyczne człowieka. Taki parametr ma cechy prostoty i niezmienności (lub niskiej zmienności) – odzwierciedla uwarunkowania biologiczne człowieka, a te pozostają względnie stałe. Trofę można odnosić do wszystkich okresów historycznych i współczesności, niezależnie od uwarunkowań gospodarczych, politycznych, społecznych i innych. W dziale  ARTYKUŁY publikujemy na temat tego wskaźnika dwa teksty, a w bloku Z  NASZYCH  STARODRUKÓW zamieściliśmy fragment – nawiązującej do zmian wartości pieniężnych – wydanej w 1934 r. książki Edwarda Tomaszewskiego pt. Ceny w Krakowie w latach 1601–1795.

Mimo że od XI Kongresu Ekonomistów Polskich (4–5 grudnia 2025 r., Poznań) minęło już pół roku, nie milkną jego echa, i niniejszą edycję „Biuletynu” otwieramy blokiem poświęconym temu wydarzeniu. Szczególnie zachęcamy do zapoznania się z Raportem pokongresowym zawierającym informacje nt. przebiegu, najważniejszych wniosków oraz wymiaru organizacyjnego i merytorycznego tych obrad.

Redakcji bardzo zależy na tym, aby Oddziały PTE prezentowały na łamach „Biuletynu” swoją działalność i podejmowane inicjatywy. Dlatego cieszy nas publikacja materiału nt. konkursów prac dyplomowych organizowanych w Oddziale w Gdańsku (str. 79–80). Zachęcamy wszystkie Oddziały PTE do przesyłania tekstów związanych z prowadzonymi przez nie projektami i aktywnościami.

W niniejszym „Biuletynie” kontynuujemy w dziale  ARTYKUŁY Debatę polskich uczonych na temat ekonomicznych dokonań Mikołaja Kopernika i materiał poświęcony Michałowi Kaleckiemu oraz – jako osobny blok – dyskusję wokół tekstu Johna M. Keynesa pt. Ekonomiczne perspektywy dla naszych wnuków2 (1930 r.), przedstawiającego keynesowską stuletnią (1930–2030) wizję przemian gospodarczych i społecznych. Niezmiennie oczekujemy na Państwa komentarze dotyczące trafności przewidywań tego słynnego angielskiego ekonomisty. Państwa opinie – czy i w jakim stopniu miał on rację, a w jakim zakresie się mylił – planujemy zamieszczać na łamach „Biuletynu” do 2030 r., czyli do „roku prawdy”. Redakcja „Biuletynu PTE” jest przekonana, że okołokeynesowski dyskurs może być pomocny w przezwyciężaniu współczesnego – zarówno w skali krajowej, jak i globalnej – zaniku kultury myślenia strategicznego. Trudno obecnie przecenić wartość futurologicznej refleksji. Coraz bardziej złożona rzeczywistość potwierdza, że potrzeba prognoz jest tym większa, im wyraźniej dominuje brak poczucia bezpieczeństwa.

W niniejszej edycji kontynuujemy także dział  FIRMY  RODZINNE (po raz trzeci na łamach „Biuletynu”) i – po raz szósty – blok  EKONOMIA PO  GODZINACH. Natomiast pierwszy raz publikujemy recenzję „Biuletynu PTE” wykonaną przez sztuczną inteligencję (str. 89). Ocena ta dotyczy finalnej wersji numeru 1/2026. Redakcja planuje prezentację analiz kolejnych edycji „Biuletynu” dokonanych przez AI. Poza tym, jak zwykle, Redakcja poleca Państwa uwadze stałe działy „Biuletynu”, w tym  MISCELLANEA;  NAGRODY,  NOMINACJE,  JUBILEUSZE;  ZAPOWIEDZI  WYDAWNICZE PTE,  RECENZJE  ORAZ  PUBLIKACJE  NADESŁANE;  KONFERENCJE,  SEMINARIA;  WSPOMNIENIA; Z  KART  HISTORII i  KWESTIONARIUSZ  EKONOMISTY.

Zapraszamy do lektury.

Anna Kucharczyk

redaktor prowadząca